Nỗi buồn chia cắt

Hôm qua, sau cuộc bầu cử khiến cả thế giới kinh ngạc, tôi phải dành ra cả buổi tối để an ủi chồng, một người không hẳn là ủng hộ cho đảng nào tại Mỹ, nhưng không thể chấp nhận nổi sự thật sẽ có ngày anh phải gọi Trump là tổng thống. Chúng tôi tụ tập cùng mấy người đến từ vùng Trung Tây của Mỹ, vốn là cơ sở của những công ty, tập đoàn lớn, những bang có số phiếu đại cử tri đáng kể, những bang đưa ra kết quả bầu cử cuối cùng. Tất cả các bang đó, trừ Minnesota, đã chọn Trump. Tuy nhiên, tất cả mọi người có mặt quanh bàn đều không chọn Trump, và vì thế, họ phẫn nộ với người cùng bang.

Một cô nói với tôi thật mừng khi họ đang sống ở Việt Nam, họ không phải đối mặt với việc sau ngày bầu cử năm nay, dù cho ai thắng, thì sáng mai họ vẫn phải thức dậy, đi làm, và nhìn vào mắt bạn bè, đồng nghiệp. Họ sẽ không phải đối mặt với việc băn khoăn tự hỏi trong số bạn bè của mình: Kẻ nào đã bầu cho gã tồi tệ đó lên làm Tổng thống? Họ cũng không phải đối mặt với việc phải tranh cãi về định kiến dành cho Hillary. Nói chung, họ không phải đối mặt với bất cứ điều gì trừ nỗi thất vọng ghê gớm dành cho đất nước mình.

Tuy nhiên, chính sự thức nhận ấy, đưa đến cho cô và bạn bè của cô ở Việt Nam một thức nhận khác, sự chia rẽ của người Mỹ chưa bao giờ căng thẳng đến như lần này. Một người bạn khác nói anh tin là thế nào cũng có biểu tình xảy ra ở nhiều bang, cho dù ai là người thắng cuộc. Vì nước Mỹ đã chia cắt hẳn từ đầu. Họ tự nhiên cảm thấy có lỗi với bạn bè mình, những người mà chắc chắn nếu những tuyên bố của Trump thành hiện thực, sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Và họ thấy tiếc cho những ai tin Trump, vì ông ta đã lừa dụ họ vào một tương lai khó thành hiện thực.

Và trong bầu không khí nặng nề đó, tôi nghĩ về nhiều thứ, và một trong số đó là tôi tự hỏi mình: Đã có bao giờ tôi thức dậy mà cảm thấy có lỗi với những người Việt Nam khác hay chưa? Chưa. Đã bao giờ tôi cảm thấy đất nước mình chia rẽ chưa? Có. Tôi nhận thấy khoảng cách khủng khiếp giữa người giàu và người nghèo, sự khác biệt đáng kể trong nhận thức/quan điểm giữa người thành thị và nông thôn, sự khác biệt giữa lý tưởng của đảng và nhu cầu của người dân… Tôi thấy cả sự chia rẽ của tôi-bạn bè tôi, và những người chúng tôi gọi là đám đông còn lại.

Nhưng thật kinh khủng là thế này, tôi chưa bao giờ cảm thấy vui, hay buồn chán, hay giận dữ khi bất kì ai lên ngồi ở bất kì một vị trí nào ở bộ máy nhà nước. Họ hẳn chưa bao giờ cho tôi hy vọng, nhưng cũng chưa bao giờ tôi thấy thất vọng. Và tôi thấy phần đa chúng ta đều vậy. Tức là chúng ta sống ở một đất nước mà người dân không chỉ rất coi thường quyền đi bầu của họ, mà còn quên luôn mất quyền được có xúc cảm với người lãnh đạo của mình, quên luôn xúc cảm với người cùng nước mình.

Và tôi thấy hẳn nhiều người Việt Nam sẽ tự hỏi: Chuyện bên kia đại dương, liên quan gì đến anh chị mà anh chị quan tâm nhiều thế. Chúng ta có một trăm cách giải thích về chuyện tại sao ai là tổng thống Mỹ lại quan trọng với không chỉ dân Mỹ. Tuy nhiên, bỏ qua những thứ giải thích có hể hợp lý hơn khác, tôi nghĩ chúng ta không thể phủ nhận được việc nước Mỹ luôn là đại diện cho một giấc mơ mà ta không có. Họ là thế giới của dân chủ, của tự do, là nơi báo chí được nói gì thì nói, là nơi mà màu da sắc tộc rất đa dạng và ai cũng có quyền mơ ước, là nơi phụ nữ được tôn trọng, là nơi mà dù bạn nghèo, bạn vẫn được cứu chữa trong bệnh viện…

Và rồi Trump, một người đàn ông đã phà ra tất cả những thứ phản lại lý tưởng về nước Mỹ của nhiều người Việt, đắc cử. Họ có thể chả cần biết tại sao Trump thắng, nhưng họ nhận thấy hóa ra người Mỹ có thể vì lý do nào đó mà chấp nhận được một con người như thế làm lãnh đạo. Hóa ra những thứ giá trị mà họ trân trọng ở nước Mỹ không vững vàng đến thế.

Tuy thế, tôi vẫn phải nói rằng, cuộc bầu cử Mỹ cho người Việt Nam rất nhiều cơ hội bàn về chính trị, những thứ mà hàng ngày, họ cứ cho là việc chẳng liên quan đến mình. Nhiều người còn cho rằng chỉ kẻ chém gió mới bàn về chính trị. Họ cứ nghĩ rằng chính trị không ảnh hưởng gì đến bình hoa cắm trên bàn, hay cái bánh họ ăn, hay tình bạn của họ với ai đó. Đáng lẽ, việc bàn luận về chính trị phải là thứ mà người Việt Nam nên làm mỗi ngày, vì họ đang là công dân một nước rất thú vị với một lịch sử chẳng hiểu tại sao lại nhiều chiến tranh đến thế, hết bị người khác đánh thì lại tự đánh nhau. Thật tiếc là họ chỉ được bình luận về chính trị nước khác.

Dòng suy nghĩ miên man của tôi bị cắt, khi P. một người Michigan, kể lại chuyện anh lớn lên ở một gia đình lao động trung lưu ở Mỹ, với mẹ làm y tá, bố làm công nhân. Anh nói gia đình anh chưa bao giờ giàu, nhưng anh có một cuộc sống êm đềm trên một khu phố với bạn bè giống mình. Và anh nghĩ là nước Mỹ là như thế, là thế giới của vài ba người giàu và phần lớn người lao động đủ ăn. Thế rồi anh quyết định làm giáo viên, và anh thực tập tại một trường học nọ cách nhà anh chưa đầy 2 dặm. Trong lớp của anh, có ba học sinh mà bố mẹ chúng là người vô gia cư, nhiều học sinh còn lại đỡ hơn một chút, nhưng cũng có hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Đó là lần đầu tiên anh nhận ra nước Mỹ không chỉ có những người đủ sống như gia đình mình. Và đó cũng là đầu tiên, khi lái xe qua một con đường, anh nhận ra hai bên đường là hai thế giới, một của những người nghèo khó chật vật và mái nhà xơ xác, một của những người no đủ, với những ngôi nhà kiên cố và cánh cửa đóng chặt. Anh nhận ra sự chia rẽ đó, rồi nghĩ rằng ồ việc đó chẳng liên quan đến mình.

Anh, cũng như khá nhiều người Mỹ khác, đã rời đất nước, đến những nơi mà cuộc sống dễ dàng hơn như Việt Nam, để làm chính xác công việc anh đã làm ở Mỹ. Anh bảo sau cuộc bầu cử này, anh mới nhận thấy mình đã nỗ lực trốn tránh phải nhìn vào nước Mỹ ra sao. Nhưng kể cả khi Trump đánh thức anh khỏi giấc mơ lẩn tránh ấy, anh cũng vẫn không đủ dũng cảm để trở về đó và tiếp tục đối mặt với nó nhiều hơn nữa. Chúng ta đều lo cho chính mình như thế, thế thì tại sao phải ngạc nhiên vì người dân Mỹ chọn Trump?

Advertisements

One response to “Nỗi buồn chia cắt

  1. Pingback: Nỗi buồn chia cắt – DANG TU ANH

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: