So sánh nhảm về hai bộ phim Oz

(Cảnh báo SPOILER! Bài viết hé lộ nhiều chi tiết trong nội dung của cả hai bộ phim)

The Wizard of Oz (1939) – trong trí tưởng tượng của các nhà phê bình sau mấy chục năm thì có tới mấy chục tầng ý nghĩa. Trong số các ý nghĩa đấy, có một ý nghĩa hiển hiện qua mạch truyện là Dorothy, dù được cuốn đến một nơi tươi đẹp, được tặng cho cả một đôi giày đỏ chót óng ánh, thì vẫn thấy “Không nơi đâu bằng nhà”. Điều này được nhấn mạnh hơn một chút vì Dorothy sống ở vùng Kansas khắc nghiệt. Xứ Oz khi ấy không chỉ là một chốn thần kỳ trăm hoa đua nở, mà còn là thế giới của sự phù phiếm. Tuy nhiên, dù thế nào đi nữa, Dorothy vẫn chọn gia đình mình và bầy lợn.

the-wizard-of-oz-original

Oz: The Great and Powerful – cũng có sự đối lập giữa Kansas, cuộc sống nghèo nàn của anh chàng Oz và đống vàng bạc, ngọc lục bảo của xứ Oz. Tuy nhiên, vì phim sẽ có phần hai, nên chàng Oz đã chọn ở lại với vàng bạc và gái đẹp chứ không về đâu cả. Chưa kể, điều quan trọng là Oz không có nhà để trở về. Anh ta là một nhà ảo thuật diễn rong, và giữa việc chọn gắn bó với một cô Annie nông dân mặc áo vải bông và Glinda Nhân từ mặc áo đính pha lê Swarovski (nhan sắc, trí thông minh và lòng tốt y hệt nhau) thì tất nhiên anh ta chọn người thứ hai.

Oz_The_Great_and_Powerful-796185493-large

So sánh nhảm giữa hai bộ phim lấy chung một concept này chỉ để cho thấy sự khác nhau của hai dạng quan điểm sống. Có thể, cũng như Dorothy, Oz chỉ nằm mơ thấy xứ Oz (cái hint này xuất hiện trong câu “Hẹn gặp lại em trong mơ” với Annie), tuy nhiên, Oz chọn sống trong ảo tưởng. Nhưng nếu chúng ta nghĩ kỹ hơn về chuyện này, chúng ta sẽ thấy trái ngược với Dorothy, Oz không có lựa chọn.

Trang trại ở Kansas của Dorothy có tất cả những gì cô bé cần: Tình yêu, sự gắn bó, sự ổn định về tài chính, gia đình, những người bạn (nhân công trong trang trại), thứ cô phải chịu trách nhiệm (con chó Toto). Và điều quan trọng là cô bé yêu tất cả những điều ấy… Còn Oz, anh ta không có gì hết, không gia đình, không tiền, không chịu trách nhiệm với ai, anh ta có Annie và người trợ lý (gia đình và bạn bè tiềm năng) nhưng anh ta không gắn bó với họ. Tóm lại, việc Oz từ bỏ xứ thần tiên để quay lại Kansas là một việc vô nghĩa lý. Anh ta chỉ chuyển từ trạng thái mơ mộng về một sự vĩ đại sang trở thành vĩ đại trong một giấc mơ.

Và nếu coi hai bộ phim của hai thời đại là một phần gương mặt đời sống, bối cảnh lịch sử mà chúng ra đời, ta sẽ thấy đời sống của năm 2013 mất đi những giá trị cơ bản mà những năm 1939 từng có. Và giả sử đem áp dụng concept Kansas vs Oz vào cặp đôi Đời thực vs Mạng xã hội, thì bạn sẽ thấy những người sống năm 1939 không cần tới mạng xã hội vì họ vẫn bám rất chắc vào các giá trị đời thực. Trong khi đó, chúng ta có thể sẽ từ chối những tiềm năng giá trị trong đời thực để bám vào mạng xã hội, nơi chúng ta có thể “being great” và tìm được những thứ ta yêu tại thế giới ảo.

oz-great-powerful

Không chỉ thế, The Wizard of Oz cho thấy một câu chuyện về sự trưởng thành. Dorothy cũng như mọi đứa trẻ khác, sẽ đến lúc phải đối mặt với một biến cố (cơn bão), tách rời khỏi sự an toàn của thế giới trẻ con, đối mặt với những thử thách của thế giới người lớn. Oz: The Great and Powerful cũng như vậy (Hollywood đầy rẫy những bộ phim bàn về coming of age ở độ tuổi muộn, từ Knock up tới The Descendant).

Tuy nhiên, sự khác nhau của Dorothy và Oz là ngay từ đầu cô bé đã có những phẩm chất tốt và cô biết rõ điều ấy (cô giúp đỡ bù nhìn rơm, người thiếc và sư tử đúng theo cách cô giúp đỡ những người khác ở Kansas). Trong khi đó, Oz không cần biết mình có tốt hay không nhưng anh ta không mong mình trở thành người tốt. Anh ta muốn làm người vĩ đại. Nhưng rồi anh ta nhận ra, sự vĩ đại phải đi cùng với một mục đích tốt đẹp. Làm người vĩ đại, trước hết phải là một người tốt.

Cả hai bộ phim đều xây dựng ra một nhân vật chính tuyệt vời vì cuối cùng họ đều đạt được điều mình muốn song song với việc giúp đỡ kẻ khác. Tuy vậy, có vẻ như Dorothy chẳng đặt ra câu hỏi nào cho bản thân mình cả. Sự tìm kiếm của cô bé chỉ đơn giản là một cách chấp nhận mình đang lớn lên và mình sẽ phải can đảm (cùng với các giá trị sẵn có) đối mặt với những thử thách chờ đợi mình. Ba nhân vật đồng hành còn lại cùng Dorothy là một bổ sung cho việc ấy, vì họ chỉ đi tìm sự xác nhận cho những phẩm chất mà họ đã có sẵn từ đầu (trí thông minh của bù nhìn, lòng dũng cảm của sư tử và trái tim của người thiếc).

Oz, tất nhiên là giống chúng ta hơn, giống trẻ con hơn Dorothy, vì anh ta chẳng rõ anh ta muốn gì khi bắt đầu cuộc hành trình. Cuối cùng thì anh ta đã tìm ra, và khi ấy anh ta có hạnh phúc, anh ta biết mình là ai, giá trị của lòng tốt, xác nhận lại điều anh ta luôn bô bô nói là sức mạnh của lòng tin… Tuy vậy, chính vì Oz không hề quay lại Kansas, nên bộ phim năm 2013 mất đi tính trọn vẹn của nó. Không ít khán giả sẽ tự hỏi: “Ồ, vậy là hắn ở lại đây luôn?”. Việc học ra được những bài học về giá trị và ý nghĩa của bản thân, vốn không phải là để phục vụ cho việc chúng ta tiếp tục sống trong ảo tưởng. Việc anh ta nhận ra giá trị của lòng tin không giúp cô bé ở Kansas có thể đi lại, nó chỉ có thể chữa lành chân cho một cô búp bê ở xứ Oz mà thôi.

Và dù coi tất cả những so sánh ở trên đây chỉ là những suy nghĩ nhảm nhí, ta vẫn phải quay lại với câu hỏi, có phải đây là thời đại mà việc sống trong ảo tưởng được đặt lên cao hơn là cuôc đời thực sự hay không? Và tệ hơn nữa, có phải đời thực cũng đang dần mất đi các giá trị hay không?

3 responses to “So sánh nhảm về hai bộ phim Oz

  1. Vũ Phương Vân March 17, 2013 at 5:59 pm

    Take my hat off với những suy nghĩ nhảm của em, thật sự ấn tượng!

    Like

  2. hvmtrinh March 18, 2013 at 3:12 pm

    Hay quá chị ạ. Em vẫn hay theo dõi blog chị, và những bài viết của chị luôn luôn khiến em choáng ngợp vì sau khi đọc xong sẽ nhận ra một điều gì đó nhìn xa trông rộng hơn thứ mà mắt mình đã thấy. Thật sự ngưỡng mộ và yêu thích chị lắm =)

    Like

  3. Do Chuan June 10, 2013 at 8:19 pm

    Bản thân mình thì hi vọng OZ sẽ viết tiếp phần 2, cái kết của phim vẫn để mở, mụ phù thuỷ chưa bị tiêu diệt và câu chuyện của OZ vẫn còn là ẩn số

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: