Về việc chọn được nhìn

Việc các bạn cứ share hình thú vật nổ mõm, bị làm thịt, em bé trên bàn phẫu thuật… có thể làm cho các bạn có chút khoái cảm là mình đang làm một điều gì đó tốt đẹp, có ích cho cộng đồng, tự nhiên, chuyển tải một thông điệp nào đó… la la la. Mình yêu quý tấm lòng của các bạn. Thế nhưng, mình chỉ tự hỏi có bao giờ nên share hình chụp các bạn đang share những hình đó để làm ví dụ minh họa cho những nạn nhân của sự thiếu văn minh hay không? Bởi vì đến cả kênh truyền hình nhí nhố nhất là StarWorld cũng có cảnh báo về nội dung chứ không phải cứ thoải mái phát đâu là phát.

Tôi biết, khi tôi post câu status đanh đá này lên Facebook, là tôi đã chạm vào tự ái không ít bạn trong friendlist của mình. Tuy nhiên, cùng lúc, rất nhiều người khác trong friendlist của tôi than thở và la ó vì chuyện phải nhìn thấy những hình ảnh hành hạ, tra tấn động vật, giải phẫu… Tôi cũng biết là đa số các bạn trong frienlist của tôi (tôi chỉ giới hạn trong mức mà tôi biết thôi) mà share các bức ảnh đó đều là những người rất quan tâm tới cộng đồng và tự nhiên. Bản thân tôi cũng là người yêu thiên nhiên và sẵn sàng lên tiếng ngăn cản khi thấy người ta hành hạ một con chó nhỏ. Tôi cũng không phải là người chỉ biết ối à lên khi thấy một con vật dễ thương. Và trên thực tế, tôi không phải là người sợ hãi hay phải la ó trước những hình ảnh ấy, tôi là fan của phim kinh dị mà.

Tuy nhiên, tôi phản đối việc share những hình ảnh tra tấn động vật, chó nổ mõm, hay phẫu thuật cho một em bé… hay tương tự lên Facebook hay bất cứ phương tiện thông tin nào mà không cho người khác chọn có xem nó hay không. Tôi coi đó là những hình ảnh mà các bạn truyền thông gọi là disturbing images (chưa biết nên dịch là gì nên tạm để nguyên) và phải có cảnh báo, và đây chỉ là quan điểm của tôi, bạn có thể đọc hoặc không, có thể đồng ý, hoặc không đồng ý.

Tôi không quan tâm tới việc bạn share những hình ảnh đó vì mục đích gì, câu view, cho khoái, hay vì phẫn nộ, hay muốn chuyển tải thông điệp… Tôi chỉ quan tâm tới chuyện tác động của những hình ảnh đó lên người nhìn thấy nó.

Chẳng hạn, năm ngoái, tôi đọc được một bài viết trên báo Tuổi Trẻ về chuyện nhiễm sán do ăn hải sản tươi sống. Ví dụ được đưa ra là một ông người Nhật, do ăn sushi mà bị nhiễm sán lên não và chết. Một bài báo cho người ta nhiều thông tin và cảnh báo, không có gì đáng phàn nàn. Tuy nhiên, hình minh họa cho bài báo chính là người Nhật kia, sau khi đã bị cưa ngang hộp sọ, lộ ra bộ não… Đó là một trong những lý do để tôi không chỉ tránh ăn sushi, mà còn tránh đọc luôn các thứ khoa học, sức khỏe của báo Tuổi Trẻ.

Và để so sánh, bạn có thể nhìn thấy hình ảnh này, tôi chụp lại từ trang Big Picture của Boston, trang ảnh thời sự mà tôi yêu thích.

Tôi không nghĩ các biên tập viên hàng ngày xem hàng nghìn tấm hình để chọn ra một vài tấm tốt nhất này thiếu tâm huyết hay quan tâm tới cộng đồng ít hơn các những người share những disturbing images trên Facebook. Nhưng họ cho tôi quyền được chọn có xem những hình ảnh khủng khiếp đó hay không.

Hôm qua, một bạn tranh luận với tôi về chuyện chú voọc bị tra tấn một cách tàn nhẫn gần đây. Con vật khốn khổ đó đâu có quyền lựa chọn. Vậy thì tại sao lũ người ích kỷ xấu xa, vô tâm với sinh vật lại có quyền lựa chọn?

Tôi hỏi lại bạn ấy: Bạn có biết rằng ngay ở chợ, những con ếch đã bị lột da, chặt nửa đầu vẫn nhảy hay không? Bạn có biết rằng cá kèo bị thả vào nồi nước sôi khi nó vẫn còn quẫy khỏe hay không? Bạn có biết rằng con tôm bạn ăn lúc nãy đã được bỏ vào chảo rang khi nó vẫn còn sống hay không? Nếu bạn không ích kỷ, xấu xa, sao bạn lại ăn chúng, sao bạn lại không bảo vệ cho chúng? Con vật này cao cấp hơn con vật kia trong thang giá trị đạo đức của bạn hay sao?

Và ở một mặt khác, bạn không thể vì muốn bênh vực cho quyền lợi của con vật, hay lên án những kẻ tàn nhẫn cướp đi quyền lựa chọn của con vật bằng cách cư xử không khác gì họ là mấy ở một phương diện khác. Bởi vì, với bạn những hình ảnh đó dù khủng khiếp, nhưng việc nhìn vào nó vẫn ở trong mức chịu đựng của bạn, còn có thể với nhiều người khác, thì không. Nhất là khi họ không phải là người gây ra nỗi đau cho con vật ấy. Bạn tưởng chỉ có đau đớn hay chịu đựng sự abuse về thể xác mới quan trọng hay sao?

Ngay cả bạn cũng có quyền chọn, Facebook có cung cấp cho bạn quyền share link mà không chọn hiện hình ảnh. Bạn có thể nói lên sự phẫn nộ, tình thương yêu, lời kêu gọi… của bạn bằng caption và khuyến cáo người khác. Tấm lòng của bạn không vì thế và mất đi, nhưng những người chọn không nhìn thấy hình ảnh mà vẫn biết được thông tin sẽ đỡ phải giấu nó đi khỏi mắt họ.

Và giờ là tới phần nâng cao quan điểm, và bạn có quyền chọn không đọc :D.

Nếu bạn đã đọc một bộ truyện tranh về cậu bé thám tử Eiji Asuma. Hẳn bạn còn nhớ câu chuyện một ông thầy giám thị đã trở thành kẻ giết người vì ám ảnh với hình ảnh về vụ tai nạn diễn ra với người hàng xóm. Bạn sẽ không bao giờ biết những hình ảnh kia ảnh hưởng tới người nhìn thấy nó theo chiều hướng nào. Nếu bạn quan tâm một chút tới tâm lý học, thì bạn cũng biết có một thứ gọi là Posttraumatic stress disorder. Cái này bạn chưa biết thì search. Và dù khả năng người đọc Facebook của bạn, nhìn thấy hình ảnh bạn share, là một đứa bé dưới 13 tuổi  rất thấp, nhưng nó vẫn có thể tác động lên tâm lý của các em, và các em có thể sẽ trở thành những kẻ bạo lực chứ không phải là người yêu động vật như các bạn mong muốn. Và nếu người nhìn thấy hình ảnh em bé nằm lên bàn phẫu thuật kia là một người cha, người mẹ đã mất con vì bệnh tật, bạn có biết được nó sẽ gây ra điều gì lên tinh thần của họ hay không?

Bạn không biết, nhưng bạn vẫn có thể cho họ được lựa chọn, nhìn thấy hay không nhìn thấy? Tại sao một việc đơn giản như thế các bạn cũng không thể làm, hở các bạn thường xuyên đấu tranh cho dân chủ và tự do??

2 responses to “Về việc chọn được nhìn

  1. monkey July 20, 2012 at 1:58 am

    Minh xin duoc share bai viet nay nhe ban!

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: