Quick review: Snowdrops

Khi đọc xong cuốn sách Snowdrops của A.D. Miller, dù tôi làm gì thì suy nghĩ về nó cũng đi theo tôi, kể cả những lúc tôi đã mệt rũ ra như lúc này. Vậy nên tôi phải viết mấy dòng ra đây trước khi đi ngủ.

Đây là một trong những cuốn được đề cử Booker năm nay, và tất nhiên, như chúng ta đã biết, nó trượt. Nhưng thôi, đó là việc của nó, việc của tôi là vẫn còn các cuốn được đề cử khác chưa đọc, và không biết bao giờ mới đọc.

Trên website của cuốn sách này có trích một câu – một câu mà hẳn là ai đã đọc cuốn sách cũng nhớ được ngay. “In Russia, there are no business stories. And there are no politics stories. There are no love stories. There are only crime stories.” (Ở nước Nga, không có câu chuyện làm ăn nào. Và không có câu chuyện chính trị nào. Không có câu chuyện tình nào. Chỉ có những câu chuyện về tội phạm.) Mấy câu này đủ để bao quát toàn bộ cốt truyện.

Nhân vật tôi trong cuốn sách – một luật sư người Anh sống một mình ở nước Nga. Anh đóng vai hiệp sĩ trên đường, cứu hai người đẹp nọ, và tất nhiên tình yêu đến sau đó. Chuyện ấy có khác gì cổ tích ở nước Nga tuyết trắng hay không? Cùng lúc đó, trong công việc, anh gặp một gã nọ, kẻ luôn tạo ra cảm giác uy quyền, kẻ đã cho anh một vài lời khuyên chí lý về chuyện sống ở nước Nga. Chưa hết, một người hàng xóm của anh mất tích và bạn ông ta cứ băn khoăn đi tìm kiếm. Và thế rồi, cùng với lúc tuyết tan đi, những sự thật bắt đầu hé lộ. Và anh chàng luật sư cùng lúc nhận ra mình đã bị lừa cả tình cả tiền và cả công việc.

Cả về cốt truyện, cả về lối viết, Snowdrops không có gì quá đặc biệt. Lại là chuyện mê gái bị lừa tiền, lại là chuyện cả tin mà mất của… Câu chuyện diễn tiến theo lối hồi tưởng, theo trật tự thời gian. Một cốt truyện khiến cho người ta liên tưởng tới phóng sự điều tra hơn là một vở diễm tình. Tuy nhiên, điều làm tôi thích ở nó chính là chuyện ngay từ đầu, người ta đã biết rằng anh luật sư bị lừa. Đến quá nửa cuốn sách, thì chính anh cũng nhận ra mình đang bị lừa. Kỳ cục thay, anh không dứt ra khỏi những chuyện ấy, anh tiếp tục đi theo. Từ vị trí của một nạn nhân, bỗng dưng anh vô thức trở thành kẻ thông đồng với tội ác.

Anh làm thế vì tình yêu chăng? Một cô gái Nga xinh đẹp tàm tạm có một cô em họ cũng xinh xắn, đáng yêu. Kể ra cũng không phải là đối tượng tồi cho một người đàn ông. Nhưng vấn đề còn đáng buồn hơn thế nữa. Anh để mình bị lừa, chỉ vì anh đi lạc trong tuyết và không thể làm gì khác làm bám lấy một kẻ đưa bàn tay ra, kể cả đó là một bàn tay giả.

Anh đã đi qua toàn bộ quãng đời phía trước của mình với gia đình mà không có một sự nối kết nào. Tới nỗi khi mẹ anh sang Moscow, anh cũng chỉ đón tiếp theo một lẽ thông thường. Không có cuộc trò chuyện thực sự nào giữa anh và bà. Sự xuất hiện của bà chỉ cho anh thấy thực ra anh gần gũi với một bà cụ Nga khác hơn chính mẹ mình nhiều. Và rồi trong sự gượng gạo và cô đơn, anh chấp nhận tất cả để được nhận sự ấm áp từ những con người mà anh chưa bao giờ biết rõ về họ. Anh im lặng và để cho họ lợi dụng mình, anh im lặng để họ hại người khác. Và rồi, kể cả khi đã phải nhận một giá đắt với nỗi mong mỏi ấy, anh vẫn nhớ tiếc về nó, nhớ tiếc về nước Nga và người phụ nữ đã lừa gạt mình. Bởi lẽ, những điều ấy quá tốt đẹp để mà nhớ đến, bất kể nó có phải là giả dối hay không.

Chọn bối cảnh nước Nga, tất nhiên là một sự ẩn dụ. Mùa đông nước Nga che giấu mọi thứ dưới lớp tuyết trắng và cái lạnh của nó, mọi tội ác đều bị che đậy hoàn hảo. Nó cũng che đi chính lý trí thông thường của một con người, và khi nó trôi qua, họ mới thực sự cay đắng nhận ra sự thật. Thế mà họ vẫn nhớ tiếc nó chính vì sự che đậy khéo léo của nó, nó không để ai phải nghi ngờ, băn khoăn và suy nghĩ.

Và rồi con người, họ một mình tồn tại giữa thế giới ấy, họ không đủ ngây thơ khờ khạo để hoàn toàn bị đánh lừa. Họ cũng không đủ khôn ngoan để tránh những kẻ khác lừa mình. Họ vừa mù quáng, vừa nhìn rõ hết mọi thứ. Tuy nhiên, họ chọn mù quáng! Đó chính là vấn đề của con người, khi họ yếu đuối, cô độc và cần hơi ấm. Mà khổ nỗi, con người nào mà chẳng như thế?

Chính vì vậy mà từ khi đọc xong cuốn sách, tôi cứ thấy buồn rười rượi.

Note: Sách chưa xuất bản ở VN, và cũng chưa biết bao giờ thì xuất. Sách này rất hợp để đọc khi đi máy bay, xe bus, tàu…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: