Bạn, Only Yesterday và ở một mình sợ ăn trộm chết khiếp

Một ngày mà viết tới hai cái blog, kể cũng hơi nhiều. Nhưng không sao, năm nay tận thế rồi, phải viết hết, viết hết ra.

Tôi nhớ khoảng chừng thời gian này, thực ra là sớm hơn một chút, hai năm trước, tôi được vời ra Hà Nội. Vào một đêm lạnh khủng khiếp, tôi trốn ra khỏi nhà một người bạn, người được giao nhiệm vụ chăm sóc tôi, đi lên ga Hà Nội, mua vé tàu đi Huế. Thế nhưng, chuyến tàu sớm nhất rời khỏi ga khởi hành lúc 5h30 sáng. Lúc tôi mua vé, chỉ mới gần 11h đêm. Người bảo vệ ga đuổi tôi ra khỏi phòng chờ, ngoài đường vắng hoe, lạnh buốt. Không biết đi đâu, tôi đành gọi điện cho một người bạn, là con trai, nói rằng: “Nghe bullshit thật, nhưng cho tôi ngủ nhờ nhà ông đêm nay nhé?”. Bạn tôi nói OK, và tôi bắt taxi tới nhà đó. Bạn chỉ cho tôi một căn phòng rộng, với chăn, gối và muỗi vo ve và không hỏi gì. Sáng hôm sau, bạn mở cửa nhà cho tôi lúc 5h để chạy ra ga tàu.

Gần hai năm sau, bạn vào Sài Gòn, ngủ nhờ nhà một cô bạn. Đêm Halloween, tôi và bạn ra đường, đi nhìn bọn Tây da trắng hóa trang thành công an giao thông Việt Nam và các bạn Tây da đen đóng phim truyền hình. Bộ phim ấy mãi chẳng hết nên cuối cùng chúng tôi đi về. Tôi nghĩ cái đêm bọn tôi ngồi trong tiếng nhạc ồn ào ở phố Tây loạn xạ ấy sẽ ở lại mãi với bạn, không phải vì bạn đi với tôi và tất nhiên không phải vì bọn Tây đen hay trắng, mà vì một chuyện khác.

Trước đây, khi xem Only Yesterday của Ghibli, tôi từng khóc sướt mướt. Tôi không biết các bạn đã xem phim đó chưa, nhưng hầu như ai đã từng xem phim ấy mà nói chuyện với tôi, trừ một chị ra, đều buồn cười vì sao tôi phải khóc. Phim ấy chẳng có gì cả, nhạt quá. Dẫu thế, nếu bạn đã từng bé, và đã từng 27 tuổi, và nếu bạn xem phim bằng cả một đứa bé và một đứa 27 tuổi, có thể bạn sẽ khóc thật.

Thế nhưng phim ấy thì liên quan gì tới bạn tôi? Chẳng liên quan gì cả, nhưng tự nhiên hôm trước, khi nhìn thấy hình bộ phim này, tôi lại nhớ tới bạn, chả vì lý do gì cụ thể. Chiều nay, khi tôi đang đọc nốt 1Q84, thì bạn gọi tôi trên mạng. Tôi cũng không hiểu tại sao hễ tôi đọc 1Q84 là bạn lại gọi, như bị ám. :)) Thế nhưng có thể cái này thì có thể liên quan tới bạn thật. Truyện đó, như đã từng được chính ông Murakami nói ra, là chuyện của một chàng trai, gặp một cô gái, rồi họ bị chia cách và cả đời mong nhớ về nhau. Cái kiểu tình yêu 100% ấy – vốn luôn xuất hiện trong sách. Thế nhưng, tôi tin rằng ngoài đời ai cũng mong tìm được người 100% của mình. Bởi chỉ có thứ tình yêu ấy, mới biến họ thành hoàn thiện, để cả đời họ yêu thương gắn bó, để có người kia là hoàn toàn trọn vẹn. Có người mắt mở to thì nhận ra tình yêu đó từ ngay lúc đầu, người mắt mờ thì khi mất đi tất cả rồi mới nhận ra điều ấy, có người tệ hại hơn, cả đời chẳng bao giờ gặp mà nhận ra.

Tôi nhớ những lúc tôi đã phát cáu khi bạn cứ bai bải nói cho tôi nghe về tình yêu của bạn, về cô gái mà bạn cho rằng toàn bộ phần đời phía trước của bạn đã được sắp xếp chỉ để bạn gặp được cô ấy, và rằng với tình yêu này, bạn sẽ sống bình thường, trọn vẹn, bạn thấy thế nào là hạnh phúc. Thoạt đầu nghe thì hay đấy, nhưng nghe mãi cũng phát điên, nhất là với tôi, một người rõ ràng là không được sắp xếp để được gặp ai mà yêu điên cuồng, sung sướng như thế hết.

Hơn hai năm tôi ở SG, bạn vào khá nhiều lần. Có lần gặp tôi, có lần không gặp tôi. Thế nhưng, nghĩ lại, lần nào gặp tôi, bạn cũng đang gặp vấn đề trong mối tình 100% của bạn. Tôi nhớ khi tôi và bạn ngồi trên ghế để đợi kết quả trắc nghiệm xem hai đứa dở hơi tới cấp độ nào, bạn bảo tôi: Giờ nhắm mắt lại nhìn ở đâu cũng thấy hình bóng cô gái đó. Tôi – người lúc nào cũng lạc quan trong chuyện tan vỡ – bảo rằng: vài hôm rồi hết, không phải lo. Thế nhưng sau lần ấy chẳng có gì hết cả, vài ba hôm sau, bạn lại toe toe trên mạng bảo giờ đã tìm ra chân lý cuộc đời, đã biết cái mình cần, mình sống vì cái gì rồi. Tôi bảo cô bạn của mình: “Cái thằng có gái một cái là đạt tới vinh quang chói lọi ngay”. Thế nhưng, vấn đề của tình yêu 100% tai hại ở chỗ, đôi khi ta thấy người này là 100% với mình, nhưng người kia lại không thấy như thế.

Tôi nghĩ nhiều người, ở độ tuổi từ tôi trở lên, nếu nghe ai đó khẳng định tình yêu vĩ đại của mình đều thường cười nhạt. Ai khi yêu mà chả thấy tình yêu của mình chói lọi, ai mà chẳng tin là mình đã tìm được người biến mình thành trọn vẹn. Một thời gian sau, họ bắt đầu thấy hóa ra mọi chuyện không phải là như thế. Nhưng nếu họ nói với bạn tôi kiểu đấy, thì bạn sẽ bảo: Ngươi làm sao mà hiểu được. Đúng, ai mà hiểu được.

Cũng như bạn không hiểu được những thứ tựa như: Bạn đã làm bao nhiêu điều mà những cô gái khác mơ cũng không thấy cho cô kia, bạn đã yêu và đặt vào đó bao nhiêu hi vọng, bao nhiêu cảm xúc, bao nhiêu nỗ lực, hay nói như anh LHL từng nói “yêu bằng tất cả cô đơn”, thế mà cô kia vẫn ngoảnh mặt quay đi. Tôi nghĩ đám đàn bà chúng tôi, ai cũng muốn có một người đàn ông trong đời yêu mình say đắm, người yêu mình “không cần biết em là ai, không cần biết em từ đâu”, người yêu mình tới mức dù mình sắp đi chơi với bạn trai mới, người kia vẫn ngồi nán lại tới giây cuối cùng ở cạnh mình và tất nhiên khi nào mình cần, thì họ sẽ có ở đó. Thế nhưng, tôi nghĩ bạn tôi đang tự hỏi: Mình đã làm tới như thế rồi, sao kết cục vẫn là như thế này?.

Có một người khác, cách đây hơn 3 năm cũng nói với tôi đại khái: Tại sao anh đã yêu, đã tha thứ tất cả mọi điều, đã mở rộng và tay tới thế, họ vẫn không bước lại với mình? Mỗi lần nghĩ về những lời anh ấy nói, tôi vẫn thấy buồn. Giờ đây, tôi lại nghe thêm một người khác nói nữa. Biết nói sao đây về mấy chuyện đó? Tình yêu dù lớn tới thế nào với người này, vẫn là bé với người khác. Hoặc có thể mắt họ không sáng bằng mắt bạn, làm sao để thay đổi được? Hoặc như  trong One day, người ta đi lạc cả cuộc đời rồi mới tìm được đường về nhà, mà tới phút cuối đời rồi thì còn bàn làm gì nữa?

Dẫu sao, khi tôi ngồi với bạn trên con phố lố nhố, ồn ào ấy. Tôi cứ nghĩ lại chuyện đêm tôi phải ở ngủ nhờ ở nhà bạn. Tôi nghĩ khi chúng tôi đau khổ, vật vã, thì ở chỗ khác, những người làm chúng tôi đau khổ hoặc đang lăn ra ngủ ngon lành, hoặc đang ôm kẻ khác trong chăn ấm, hoặc cười nói đâu đó.  Nói chung, mọi sự oái oăm lúc nào cũng ở quanh ta, và cái sự 100%, hay cái sự yêu vẫn diễn ra. Nhưng không có gì phải xoắn, năm nay tận thế rồi. Tôi vừa phải xem cả đống phim hay kẻo chết vì sóng thần mà chưa kịp xem rồi ngẫm nghĩ lại, như phim Love Actually đã nói: “When the planes hit the Twin Towers, as far as I know, none of the phone calls from the people on board were messages of hate or revenge – they were all messages of love. If you look for it, I’ve got a sneaking suspicion… love actually is all around.” Thế nên, thôi thì, sống tiếp, sợ qué gì.

Vế cuối cùng của nhan đề chả liên quan gì. :))

Về công việc

Sau khi tôi viết entry về bản quyền, thì có nhiều bạn đã search ra blog tôi bằng đoạn “bài viết về công việc”. Tôi đoán điều này cũng giống như các bạn vẫn hay search “Ý nghĩa nhân văn trong Văn tế thập loại chúng sinh” hay “Ý nghĩa của nhân vật Eguchi trong Người đẹp say ngủ”… Các bạn muốn tìm ra một tài liệu nào đó liên quan tới bài luận của mình chăng? Thế nhưng, vì bài viết kia chẳng phải thực sự là về công việc, nên hôm nay tôi viết hẳn một entry mới về công việc nhân lúc rỗi rãi vậy. Bài viết này, tôi thực sự muốn dành cho những người vẫn search những đoạn như trên.

Tôi làm việc năm năm ở một công ty sách. Tôi làm hai việc ở đó, một là nhân viên của phòng bản quyền và hai là tham gia vào nhóm PR cho sách. Tôi không thể kể chi tiết từng việc cho các bạn quan tâm tới việc làm cho các công ty sách nghe được vì nó quá lặt vặt. Nhưng đại khái công việc của tôi là đọc sách. Việc làm bản quyền thì đọc sách Tây, việc PR thì đọc sách sau khi đã dịch. Các bạn yêu thích sách mỗi lần nghe tôi bảo thế thì khoái lắm. Thế nhưng nó cũng không hẳn là sự sung sướng, vì đa phần là bạn không đọc xong cuốn nào cả. Tất nhiên, cả hai việc đều giúp cho bạn thấy khoái chí vì bạn được đọc một tác phẩm trước đa số mọi người. Trong một số trường hợp, bạn còn được đọc khi bản thảo còn chưa hoàn thành, và ngay cả ở Tây người ta còn chưa thấy mặt cuốn sách ra sao. Thậm chí khi tôi đã nghỉ việc, thỉnh thoảng người ta vẫn gửi cho tôi bản thảo các cuốn sách mới. Chuyện ấy quả là vui đáo để.

Tôi yêu công việc này, bởi vì tôi yêu sách. Tôi không phải là kiểu người yêu sách mà cần phải có mùi sách, bìa sách, gáy sách hay việc cầm sách. Với tôi, sách tồn tại ở bất cứ hình thức nào, đọc trên máy tính, kindle, in thành giấy cuộn hay tất nhiên đóng thành sách – vẫn là sách. Thậm chí, mỗi khi tôi ốm, nằm không, đi xe ô tô đường dài, nếu không có cuốn sách nào đặt trước mặt, cầm trong tay, tôi sẽ đọc sách trong đầu mình. Tôi có thể tự nhận mình là người có trí nhớ rất tốt. Nhưng tôi phải nói thật rằng, việc bạn yêu một thứ gì không có nghĩa là bạn phải gắn chặt với nó. Thế nên cho tới một ngày, tôi quyết định nghỉ việc.

Trong quá trình làm cho một công ty sách, tôi có làm một số việc linh tinh khác như dịch phim, dịch sách, viết bài review phim các thứ và nhiều nhất là viết blog. Kh tôi đã quyết định ngừng làm việc với sách, thì tôi được rủ sang làm báo.

Phải nói thật là, trước đây tôi không bao giờ muốn đi làm cái gì liên quan tới báo chí. Dù tôi có viết về phim hay sách cho báo đấy, thì tôi vẫn viết về cái tôi thích, về chính cuốn sách và chính bộ phim. Tôi không thích viết về các nhân vật, về đời tư của người ta, soi mói về cái này cái kia, tôi tất nhiên càng không thích phải nói sai sự thật… Thế nhưng, tôi nghĩ vì tôi ghét những chuyện đó tới như vậy, thì tôi nên đâm đầu vào thử xem ra sao. Có mất mát gì đâu, thời gian thì tôi có thừa. Thất nghiệp và không có chồng con! Tuyệt!

Dẫu vậy, chị sếp của tờ tạp chí nhận tôi vào làm đã nói, chị ấy không bao giờ muốn viết về cái xấu của những người khác. Đó là điều tôi luôn thích. Cái xấu nhiều quá, nhưng cái đẹp cũng nhiều, tại sao người ta lại không nói tới. Cuộc trò chuyện ngắn ngủi ấy khiến tôi cảm thấy việc làm báo của mình hóa ra cũng không phải là đáng ghét như mình nghĩ. Tôi nghĩ khởi đầu đó đã giúp tôi đi qua được một định kiến lớn. Thế rồi dần dần, trong suốt quá trình làm báo, tôi nhận thấy thêm một điều là rất nhiều phụ nữ làm trong thế giới này không vui. Thế nhưng công việc của họ hàng ngày là nghĩ ra những thứ để mọi người được giải trí, vì thế họ không bao giờ được để những điều không vui ấy ảnh hưởng tới ngôn từ mình viết ra, hình ảnh mình chọn. Chuyện đó có quá nhiều áp lực. Thoạt đầu, nếu người ta nhìn vào đó bằng con mắt khắt khe, họ sẽ nói đó là sự giả tạo. Thế nhưng, khi tôi đã nhìn được kỹ hơn vào tất cả những cái ấy, tôi nghĩ đó chẳng phải là những gì chúng ta vẫn khen ngợi đấy sao? Midori của ông Murakami được yêu thích, cũng vì cô ả suốt ngày tỏ ra không có gì, không có gì đâu, trong khi cô ấy rất buồn. Tôi ủng hộ việc người ta khóc nức nở khi người ta đau khổ, người ta yếu đuối khi người ta yếu đuối, nhưng tôi cũng ủng hộ những người dù buồn vẫn cố làm người khác vui.

Bạn tôi cứ hỏi, làm báo thì khác gì làm sách. Ừ thì khác, khác chứ. Đồng nghiệp mới của tôi xách những chiếc túi, sử dụng những thứ mỹ phẩm mà các đồng nghiệp cũ của tôi gần như chẳng bao giờ bàn đến, hay thậm chí có quan tâm là chúng có tồn tại trên đời. Đôi khi, tôi vẫn nghĩ tới bạn Phan An (aka Cầm Bùi) và nghĩ nếu bạn ở đây, bạn có thể viết vài cuốn Quẩn quanh trong tổ nữa. Và tất nhiên, đa phần đồng nghiệp mới của tôi sẽ không quan tâm tới những cuốn sách cũng có tồn tại trên đời, những cuốn sách thay đổi cả một thế hệ con người… Dẫu vậy, khi tôi càng ở cạnh họ lâu và hiểu những khó khăn họ phải đối mặt trong công việc này, tôi càng cảm thấy họ giống với những người đồng nghiệp cũ. Công việc có khác nhau, thu nhập có khác nhau, cách trò chuyện có khác nhau, nhưng tựu chung, mối quan tâm của con người cũng là vậy. Trong khi các đồng nghiệp cũ của tôi nói nhiều về các vấn đề của con người từ sách, thì các đồng nghiệp mới nói nhiều về con người trong đời thực. Tôi thật khó mà biết được, cái nào có ích với tôi hơn cái nào bởi vì xúc cảm của con người thì vẫn thế, dẫu nó mang lại từ người xung quanh hay từ cuốn sách, bộ phim. Và hơn nữa, sau tất cả những gì tôi đã nhìn thấy, tôi vẫn tin vào một điều mà rất nhiều các bạn làm báo vẫn phủ nhận này: bạn dành cho cuộc đời thế nào, nó sẽ đáp lại cho bạn như vậy, cá nhân này hay cá nhân kia đáp lại không quan trọng, vấn đề là sẽ có sự đáp lại đúng với điều bạn cho đi.

Bạn tôi cũng cứ hỏi, làm báo thì tôi có thay đổi đi gì không? Tôi nghĩ rằng công việc không bao giờ là chính bạn, là cuộc đời bạn. Cũng như mọi thứ trên đời, một bức tranh bạn vẽ ra, một entry blog, một cuốn sách bạn viết, một đứa con, tay bạn, chân bạn, toàn thể cơ thể bạn, tâm hồn bạn… Bạn làm thứ bạn yêu tha thiết, hay thứ bạn ghét thì cũng vậy. Mọi thứ, cái đó không phải là bạn. Tôi nhớ khi tôi định sang làm báo, người bạn gần gũi với tôi lúc đó nắm tay tôi nói rằng: “Đừng bao giờ thay đổi nhé!” – Thật khó để hứa với ai đó là mình không thay đổi, dù tôi có muốn hay không, hàng ngày tóc tôi vẫn rụng và sợi khác lại mọc ra. Thế nên, dù khi đó tôi mê mẩn bạn và muốn làm bạn vui, tôi khẳng định là tôi không bao giờ thay đổi, thì tôi vẫn thay đổi như thường thôi. Và dù tôi thay đổi như thế nào, thì tôi vẫn là tôi vậy. Tôi vẫn viết về những thứ đại khái tương tự nhau trên blog, tôi vẫn mặc những bộ đồ kém thời trang mà tôi thích và đặc biệt là dù phải đọc rất nhiều sách sống đẹp, tôi vẫn đọc những cuốn tôi yêu thích. Và tôi vẫn buồn khi tôi buồn, khóc khi tôi khóc, viết khi tôi viết.

Sách hay là báo thì cũng đều là thứ làm cho mọi người vui cả. Thế nên, tôi cũng vui vậy.

Trong những ngày không có ai nói chuyện (10)

Đêm qua tôi nói chuyện với hai người bạn (qua yahoo) về tình yêu. Trong quãng thời gian vừa rồi, bạn tôi người thì bị cô gái mà bạn cho là “The One” rời bỏ, người thì chia tay với người yêu sau nhiều trầm bổng, người thì bị bạn trai lừa dối, người thì yêu mãi bao nhiêu năm mà không có cơ hội để nói ra, người thì đang chuẩn bị thủ tục ly dị… Còn tôi, thì như mọi người đã biết, tôi chẳng có tình yêu nào để đón chờ hay đánh mất.

Tết đã đến, và đa số bạn bè của tôi đã về miền Bắc, chỉ có tôi ở lại. Thực ra thì là vì tôi muốn ở một mình. Cuối cùng – tôi lại có được một quãng thời gian một mình, một mình, một mình… Theo nghĩa đen và nghĩa bóng: không có gia đình, không nghĩ tới ai khi buồn, khi vui, ăn một mình, ở một mình, đi ra đường một mình…

Mỗi lần nói tới những chuyện này, tôi lại nhớ trong Rừng Nauy có đoạn mà ông Trịnh Lữ dịch thành (có thể tôi nhớ không chính xác) “Không ai muốn một mình nhiều đến thế, chẳng qua là người ta sợ thất vọng”. Thế nhưng, tôi không sợ thất vọng cho lắm, vấn đề là tôi chỉ đang một mình.

Tôi nghĩ, không có ai giống chính mình nhất như khi họ một mình. Tất nhiên, tôi đang viết cái này với mọi người, tôi cũng chẳng một mình nên có lẽ tôi vẫn chưa giống chính tôi nhất. Dẫu thế, khi tôi hoàn toàn một mình thì tôi còn bận ngắm chính tôi chứ không bận viết lách cho ai đọc, và vì thế mà không ai có thể biết về người khác hoàn toàn cả.
Thế nhưng, tôi lại đang lan man mất rồi. Tôi chỉ đang muốn nói về tình yêu, mà cũng không phải là tình yêu lớn lao, vĩ đại, hàm nghĩa mênh mông gì. Tôi chỉ nói chuyện về đàn ông và đàn bà, hoặc có thể là của đàn ông với đàn ông, đàn bà với đàn bà… Dẫu sao, đó chỉ là chuyện của hai người. Đêm qua, nói chuyện với bạn tôi, tôi càng cảm thấy rõ ràng tình yêu thực sự không phải là chuyện người ta ở gần nhau như thế nào, có chung một con đường đi, một quan điểm sống, một nền tảng văn hóa… Nói chung, chẳng cần bất cứ điều gì như thế, người ta yêu. Cuộc đời có thể chỉ bao gồm sáng trưa chiều tối rồi lại sáng trưa chiều tối, thế nhưng với một cá nhân, nó cũng có biết bao nhiêu khó khăn và mệt mỏi và có hàng tỉ giây phút cô đơn. Thế nên, người ta mới yêu nhau chứ.

Hôm trước, một người anh sau cả nửa thập kỷ không nói chuyện đột nhiên nói chuyện với tôi. Anh nói tôi có điềm đạm hơn, biết nhiều thứ hơn, nhưng tôi lúc nào cũng là một kẻ mơ mộng. Anh nghĩ đáng lẽ ở tuổi tôi, tôi phải rõ ràng, thực tế – hiểu rõ rằng tình yêu chỉ là một sự chọn lựa. Tôi đáp lại anh, thực ra chuyện làm người thực tế hay mơ mộng cũng chỉ là một chọn lựa. Trong mọi điều, người ta đều có thể chọn. Mà có lẽ, phải đi đến cuối cuộc đời rồi, người ta mới hiểu được mình chọn đúng hay sai. Nhưng thế nào là đúng và sai, khó mà nói được. Mà thôi, mấy cái này trong Người phàm của Philip Roth đã nói hết rồi. Các bạn đọc sách ấy chưa?

Tôi nhớ lần bạn nọ rủ tôi đi chơi, ở đó chúng tôi có gặp những người bạn khác của bạn. Bạn của bạn hỏi tôi làm gì, tôi đáp tôi làm cho một nhà xuất bản. Bạn tôi, có thể gọi là người hẹn hò với tôi lúc đó, nói vội thêm rằng: “Cô ấy viết về phim.” Tôi nhìn bạn mình mỉm cười và tôi nghĩ, việc tôi làm ở một nhà xuất bản, và việc tôi viết về phim – cái nào nghe oách hơn cái nào? Tại sao bạn phải nói thế? Việc tôi là một người viết về phim có mang lại cho bạn niềm tự hào gì không? Dẫu sao, chuyện ấy chỉ chạy qua đầu tôi một giây, và sau đó tôi quên. Nhưng giờ đây, sau khi nói chuyện với anh, tôi nghĩ lại về người bạn của mình và tự hỏi tại sao bạn lại chọn tôi đi cùng bạn đêm hôm ấy? Nếu bạn cần ai đó để tự hào, bạn sẽ có rất nhiều người khác? Tại sao chúng ta lại chọn chính xác một người nào đó vào một thời điểm nào đó, ngay cả khi lựa chọn ấy chỉ để lấp chỗ trống?

Khi các bạn tôi đã miền Bắc hết, và khi những người bạn ở lại chỉ còn thích nói cho nhau nghe chuyện ông nào lừa bà nào, con bé nào khôn, con bé nào cặp với thằng nào để được cái gì (tôi không phản đối gì những chuyện ấy, chúng cũng là cuộc đời cả thôi nhưng) tôi bắt đầu đọc thơ Lưu Quang Vũ. Chuyện tôi thích Lưu Quang Vũ khiến cho nhiều người vẫn trêu chọc tôi là kẻ tự kỷ (và tất nhiên từ này sai, haha), bi quan. Nhưng vì họ nói thế, tôi đâm ra thương hại họ. Tôi nghĩ Lưu Quang Vũ cũng như bố tôi, là những người tới tận gần cuối cuộc đời vẫn giữ nguyên sự mơ mộng và tận tụy, dẫu tất nhiên thì, Lưu Quang Vũ là một nghệ sỹ, còn bố tôi chỉ là một người làm công ăn lương bình thường. Ai cũng già đi về số tuổi, nhưng không phải ai cũng biết cách già đi.

Và khi đọc LQV, tôi lại nghĩ về tình yêu, về chuyện người anh kia gọi tôi là kẻ không bao giờ chịu thôi mộng mơ, tôi nhớ tới bài thơ này của ông:

Người con giai đến phòng em chiều thu
Mặc áo mưa lính rách rưới
Hắn buồn và nói huyên thuyên

Người con giai đi tìm em mười năm
Hắn từ mặt trận trở về
Từ quán rượu từ phố đông huyên náo
Từ những câu thơ tuyệt vọng trở về
Bị lừa dối, bị lăng nhục
Rách rưới, bơ phờ, cô độc
Hắn ngồi trước mặt em

Bây giờ sắp hết năm
Đường vào ô lem luốc bụi than
Những mái nhà xám đen
Những người đẩy xe gầy guộc
Tiếng chim trong veo trên đỉnh thông chiều
Anh muốn nói những lời thầm kín
Như men trắng lên màu trong lòng nung
Những đường nét hiện hình
Phút hồi hộp lạ lùng
Chỉ riêng lửa biết
Phút khát vọng thành màu trên khung vải
Phút tình yêu đậu cánh xuống trang thơ
Điều anh không nói ra
Riêng lòng em hiểu biết.

Em bảo cuộc đời này thảm hại lắm xấu xa lắm
Tất cả đều buồn cười vô nghĩa lý
Mà khổ sở mà chết người
Nhưng em ơi đâu đã là tuyệt vọng
Nếu mọi người tốt đều lặng im
Giữ riêng bàn tay sạch
Ai là người dọn đi bùn rác
Ai là người gieo hạt
Cho ban mai tươi lành?
Người con giai nói với em
Hắn không phải là tấm hình trong sách
Hắn chỉ là dãy phố nghèo lấm đất
Không giấu che sự thật của lòng mình
Chỉ là bờ đê nhiều khói và than
Là con thuyền
Luôn luôn kiếm tìm luôn luôn từ bỏ
Với cuộc đời thường em còn bao mối dây gắn bó
Em đi được với hắn không?

Tôi nghĩ rằng, ngay cả lúc này, khi tôi không thực sự cảm thấy tình yêu có quanh mình, nếu có ai đó như thế này hỏi tôi câu đó, tôi sẽ bỏ hết mọi thứ lại và đi cùng với anh ta. Điều đó, tất nhiên cũng chỉ là chứng minh thêm tôi là một kẻ mơ ngày. Nhưng có sao, nếu được chọn giữa chuyện sống thực tế như đa số mọi người, và chuyện sống trong mơ với tình yêu, tôi vẫn chọn cái thứ hai. Ai sống mãi được, băn khoăn làm gì?

Nhân chuyện Tiên Lãng, viết về bố

Năm nay bố tôi về hưu. Trong 10 năm, nếu cộng dồn số giờ bố con tôi gặp nhau và nói chuyện lại thì cũng chưa quá 15 ngày. Trước đó, trước cả lúc tôi rời khỏi nhà năm 15 tuổi, tôi cũng không nhớ bố tôi ở nhà được bao nhiêu ngày. Ông đi vắng liên tục. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng bố tôi – cũng như mẹ tôi – dù hiếm khi họ dạy dỗ chúng tôi bằng lời nói, thì họ cũng đã dùng toàn bộ cuộc đời để mang lại cho chúng tôi những bài học.

Bố tôi làm công an. Cái nghề mà bây giờ người ta chửi rủa suốt ngày. Tôi nhớ có lần tôi viết một kịch bản truyện tranh nọ, trong đó có một ông công an tỏ ra quan tâm tới một cậu bé định bỏ nhà ra đi. Bạn tôi, một họa sỹ, nói rằng chuyện đó thật phi lý, rằng công an không bao giờ cư xử tử tế như vậy. Kịch bản ấy sau đó cũng được vẽ, nhưng chỉ có một trang rồi bỏ dở. Có lẽ ông công an cũng là một nguyên nhân chăng? Nghĩ lại chuyện đó thật khá buồn cười.

Quay lại với bố tôi. Vì ông làm công an, ông không còn thấy sợ bất cứ cảnh máu me, chết chóc, tự tử… gì nữa. Và vì ông cũng chẳng bận tâm tới chuyện con cái của mình có sợ hay không, nên ông thường kể cho chúng tôi nghe tất cả những chuyện phá án ly kì, chuyện cướp của giết người… và thậm chí chẳng buồn bảo con cái ra chỗ khác khi ông xem ảnh chụp hiện trường. Tuy thế, tới tận năm 50 tuổi, ông vẫn vô cùng bức xúc khi kể chuyện những người dân nghèo, mù chữ đã bị những kẻ khốn nạn lợi dụng như thế nào. Và vì ông suốt ngày ở với những người nghèo, bản thân ông đã từng rất nghèo nên ông suốt ngày bức xúc.

Gần đây, vụ ở Tiên Lãng đang khiến mọi người xôn xao. Chuyện ấy thì ai cũng biết rõ cả và nó làm tôi nhớ đến một chuyện bố tôi đã kể. Có lần ông và một người khác phải đi bắt một ông nọ hành hung người hàng xóm. Tôi không biết chính xác câu chuyện là gì, nhưng có vẻ như người đàn ông ấy làm thế cũng vì quá bất bình. Đánh người thì rõ là vi phạm pháp luật, nhưng hành động ấy lại được rất nhiều người trong làng ủng hộ và họ đã giấu ông ta đi. Hành động của người dân cũng là vi phạm pháp luật nhưng người đồng nghiệp đi cùng bố tôi là một chú nọ còn khá trẻ và hẳn là thiếu kinh nghiệm. Thế nên tới nơi, khi bị phản đối, chú kia đã to tiếng nạt nộ, đòi dí roi điện, trấn áp các thứ… Rốt cục, khi bố tôi tới, thay vì cố bắt người đàn ông kia, bố tôi phải lo cứu đồng nghiệp đang bị dân làng vây quanh trước. Không rõ ông giải quyết bằng cách nào vì rồi rốt cục ông cũng thuyết phục dân làng đưa người đàn ông kia tới đồn công an. Và khi về nhà, ông kể lại cho cả nhà nghe, tất nhiên bình luận chú kia là ngu, kể ra thêm một lô một lốc những chuyện tương tự. Ông kết luận là sau mấy chục năm nghề này, kinh nghiệm lớn nhất là đừng bao giờ đe dọa, dồn người dân tới chân tường khi họ tin mình không có tội. Vài ông công an chẳng có nghĩa lý gì khi hàng trăm người dân đã phẫn nộ và họ chẳng có mấy thứ để mất.

Hôm nay, tôi đọc thêm bài phỏng vấn người vợ của ông Vươn, có đoạn cô nói rằng: Đằng nào cũng chết, nên phải bảo vệ bằng được đất đai, công sức của mình nên tôi càng tin vào những lời bố tôi đã nói.

Tôi nghe nói trong số những người bị thương trong vụ ở Tiên Lãng có một ông lãnh đạo. Không rõ ông ấy đã ở trong nghề bao nhiêu năm mà không biết tới cả những kinh nghiệm mà bố tôi, người mới chỉ làm chức cao nhất là đội trưởng, cũng biết rõ như vậy. Thế rồi tự nhiên tôi nghĩ, có phải vì bố tôi chẳng bao giờ được lên làm lãnh đạo, có phải vì ông suốt ngày ở nhà người khác hơn là chính nhà mình nên ông mới hiểu được những điều ấy. Hay là vì miếng đầm kia béo bở quá, nó có thể sẽ đem lại nhiều lợi lộc gì đó cho ai đó nên kể cả họ biết rõ những điều ấy thì họ vẫn phải cố thu lại nó bằng được, bất chấp chuyện họ biết sẽ phải đối mặt với gì. Phải thế nào đó, người ta mới đưa cả trăm người xuống để tấn công một gia đình (dẫu có đông, cũng chỉ có vài) chục người như vậy chứ?

Và tôi nghĩ, nếu bố tôi biết những chuyện này, và chắc là ông biết, thì ông lại ngồi chửi mấy kẻ kia là ngu dốt ầm ĩ cả lên. Tôi nghĩ, trong thế giới này, bố tôi cũng chẳng phải là người để người khác tôn vinh ngợi ca như chiến sỹ trong sáng còn sót lại của rừng cười, nhưng có những giới hạn mà ông biết rõ, hay bất cứ ai từng làm công an, nhất là ở cấp huyện, xã, có tư duy bình thường cũng biết rõ. Thế mà vẫn có những chuyện như thế xảy ra? Kể cũng lạ.

Chuyện kể đêm Chủ Nhật

Facebook cuối tuần thường có những câu viết như: Cả ngày nằm dài đọc sách bên cạnh con mèo, Đi ăn lẩu cua với bạn thật ngon… Tôi cũng rất thích viết về mấy thứ đó, nhưng mỗi lần viết lại thấy ngượng tay chân. Ăn chơi có lẽ không cần cập nhật chi tiết.

Thế nhưng hôm nay tôi cũng muốn học đòi một chút. Thế nên, sau khi làm việc xong, tôi bật nhạc du dương, lau dọn nhà cửa sạch sẽ, xem một khúc Next Top Model, lấy nước cho em Su (một em cún Chihuahua của nhà chủ), tôi quyết định đốt tinh dầu, đọc sách và khoe khoang sự thanh lịch của mình trên Facebook.

Thế rồi tôi thấy lọ tinh dầu hương cỏ vốn rất hợp với một người cô đơn không tình yêu của mình đã hết. Khi đã đành chọn sang loại tinh dầu dành cho người có tình yêu, tôi phát hiện ra nến của mình cũng đã hết. Lục mãi mới tìm ra nến, thì lại nhận ra cái bật lửa lâu không dùng tới đã bay hết ga. Thật quý hóa.

Tất nhiên là tôi đi mượn bật lửa. Nhưng chuyện cập nhật Facebook tới đó là xẹp.

Và rồi trước khi chính thức đọc sách chỉ để đọc mà không cần khoe, tôi chỉ muốn kể về một chuyện đã lỗi thời. Các bạn thấy entry trước entry này đã được post lên vào đúng lúc 0h00 ngày 1/1. Tuy nhiên, khi đó thực ra tôi đang ở ngoài đường. Tôi đã viết entry đó từ tối và hẹn giờ cho wordpress up lên. Đêm hôm đó, tôi bận làm một việc mà tôi chưa bao giờ làm: Đi xem bắn pháo hoa giao thừa.

Nhưng thực ra tôi không hề có ý định đi xem bắn pháo hoa. Chuyện này cũng chẳng có gì oách, mọi người tôi quen đều rùng mình mỗi khi nói về chuyện pháo hoa. Tối hôm đó tôi ăn tối cùng các bạn tôi. Sau đó có một giai xa người yêu quá cô đơn rủ tôi đi “ăn bia uống bánh” (chữ của Nguyễn Thị Thu Huệ). Tôi hăm hở đi. Nhưng vì cái sự không bao giờ ra đường đêm 31 bao giờ, tôi không hề biết là đường nào bị cấm. Khi phát hiện ra thì đã muộn, họ chắn tất cả mọi ngả đường để đi ngang qua khu trung tâm, tôi quay ngược lại họ cũng không cho. Chiếc xe yêu quý chờ cả năm để được nghỉ, lại phải chen chúc vào hàng nghìn người. Kết quả là nó dỗi, chết máy. Điện thoại nhân tiện cũng hết tiền.  Tôi ra sức lôi xe đi, tìm mọi cách thoát khỏi con đường. Nhưng cuối cùng tôi vẫn kẹt ở đó, và đường thì càng lúc càng đông. Tây có, ta có ầm ầm đổ về. Và điều buồn cười là xung quanh tôi, những người đi xe máy đều không ai có ý định xem pháo hoa cả. Họ chỉ muốn về nhà, đến bữa tiệc với bạn bè. Các em bé khóc ròng ròng. Những cô gái chân dài, xinh đẹp thở dài thườn thượt. Các ông bố bà mẹ làu bàu liên tục. Tất nhiên, những người đi bộ đổ về mặt rất hân hoan. Thậm chí có người còn mang cả cún đi theo. Các bạn Tây đội nón lá, chụp ảnh tanh tách, liên tục nói “Happy New Year”.

Phải nói thật, ban đầu tôi cũng bực mình lắm lắm, nhất là khi xe của tôi lại còn dỗi hờn. Nhưng rồi dần dần, gió bắt đầu mát, người ta tắt hết máy xe, tôi thấy chẳng sao nữa cả, chuyện tắc đường cũng bình thường thôi. Đêm cuối năm mà, phải oách chứ.

Thế rồi pháo hoa bắn lên trời, cả những ông bố bà mẹ làu bàu và các em bé đều im lặng. Họ ồ lên và vỗ tay rầm rầm mỗi khi có quả pháo nào nổ đẹp. Lần đầu tiên tôi đứng giữa những người phấn khích vì pháo hoa đến thế. Một bác nhân lúc phấn khích, còn đạp xe cho nổ máy “dỉn dỉn” hộ tôi. Trên Facebook hôm ấy có người gọi họ là không não. Nhưng tôi nghĩ những người ấy hàng ngày họ chẳng có mấy khi được nhìn thấy cái gì đẹp, cái gì nổ tung thành nghìn tia lấp lánh như thế, chẳng có mấy khi được hồ hởi cười, tay bắt mặt mừng nói Chúc mừng với những người họ chẳng hề quen biết.

Và cả tôi, và lũ bạn thích đọc sách, xem phim và hay chê bai những người khác nữa. Có khi cả đám chúng tôi cũng chẳng mấy lúc thấy cái gì đẹp kiểu như thế.

Hôm ấy, khi đã lết về tới nhà, tôi vẫn phải đứng ngoài cổng vì không có chìa khóa vào nhà. Trong cảnh gió mát, đường vẫn đông vì mọi người từ trung tâm đi về, các anh chị bận đi tìm nhà nghỉ, những người buôn rau đã chở hàng ra đường… tôi thấy rất nhiều anh đứng vuốt má nhau cười khúc khích. Khi đang cám cảnh phải đứng một mình, thì một bạn trai nọ, rất đẹp giai, trẻ trung đi xe máy từ từ tiến lại. Bạn ấy nhìn tôi 2 giây, mỉm cười. Tôi cũng mỉm cười lại, căng tai ra. Thế rồi bạn hỏi: “Bạn ơi, đường Cộng Hòa ở đâu ấy nhỉ?”

Và thế là hết chuyện. Dù sao thì, bạn cũng là người đầu tiên hỏi tôi đường Cộng Hòa nằm ở đâu. :))